NETWORK MARKETİNG SEKTÖRÜNDE YAŞANAN SIKINTILAR
Toplumsal olarak sürekli bir değişimin içerisindeyiz. Özellikle 2010 yılı sonrası tüketim alışkanlıkları alanında bu değişimi rahatlıkla gözlemleyebiliyoruz. Pazarlama alanında birçok firmada yakın zamana kadar klasik yöntemlerle hareket ederken son 5 yılda birbiri ardına tavsiye yolu müşteri bulma yöntemine de ağırlık vermeye başladı. Bunu başta bankalar, gsm operatörleri olmak üzere birçok farklı sektörde yeni müşteri bulma stratejisi olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu yazı serimizde Network Marketing Sektöründe firma ve girişimci bazlı olarak yaşanan sıkıntılara parça para değineceğiz.
- REKABET SORUNU
2010 Yılına kadar Türkiyede yerli ve yabancı network firması oldukça sayılı idi. Yerli firmalardan ziyade yabancı firmaların hakimiyeti vardı. Yabancı firmalar kendi ürün konseptlerine göre üye bulabiliyorlardı. Aynı dönemde birçok yerel network marketing projesi çıksa da bunlardan çok azı şu an aktif olarak devam etmekte. Tabi o vakitlerde çok fazla firma olmaması nedeniyle geleneksel kazanç planı ile kurulan yerel network marketing firmaları bugün kurulmuş olsaydı çok fazla şansı olmayacaktı.
2010 yılı sonrası yerel firmaların artması ve yine yabancı firmaların da aynı şekilde ülkede Pazar payında yer alma arayışları sonucu sektör gelişti ve yeni ürünlerle tanışma imkanı buldu. Bu süreçte sosyal medyanın çok gelişmemiş olması, özellikle ürün networklerindeki kaliteli ürünlerin çok fazla muadili olmaması da birçok firmanın büyümesine neden oldu. 2015 sonrası bant firmalarının da sektöre yeni bir soluk getirmesi sonucu sektör farklı konsept ürünlerle zenginleşti.
İşte 2020 yılı öncesinde doygunluk yaşayan sektör 2020 yılı sonrası ise ciddi bir tıkanma noktasına girdi. Bazı örneklerle açıklayacak olursak:
- 2010 yılı öncesi birkaç firmada olan omega 3 gibi genel bir gıda takviyesi artık ürün networklerinin hepsinde satışta olmasının yanı sıra network marketing sektörü harici klasik ticaretle satılan firmalarda da kat kat baş gösterdi. Zincir marketlerin raflarında yer alması da girişimcilerin öne çıkardıkları birçok gıda takviyesinin değersizleşmesine neden oldu. Bu da ürün bazında ciddi bir rekabet sorununu gündeme getirdi. Benzeri bir üründe bant firmalarında rahatlıkla görebiliriz. Benzeri bir ürün onlarca bant firmasında satılmaya başlandı. Bu da girişimcilerin neleri ile öne çıkacakları konusunda ciddi bir sorun yaratmaya başladı. Yeni bir söylemden uzak birbirinin kopyası firmalar beraberine lider ve ekip transferi ile ayakta kalmaya çalışırken bir yandan sektöründe dinamikleri yerle bir oldu. Bu ayrıntılara ayrıca yer vereceğiz.
- Konsantre temizlik ürünleri üzerine başta yabancı firmalar yurtta ağırlık kazanırken sonradan yerel firmalarda bu alanda ürün çıkarmaya başlayınca bu ürün gamında ciddi bir Pazar payı oluştu. Ne var ki 2010 öncesi bu alanda ortaya çıkan yerel firmaların birçoğu uluslararası birçoğu ise lokal olarak hayatına devam etmekte iken yakın zamanda kurulan temizlik ürünü çıkartan firmalar ise adını çok duyuramadı. Yakın zamanda kurulan konsantre temizlik ürünleri firmaları ise maalesef artan masraflar ve sektördeki umutsuzluğun getirilerinden nasibini almakta.
- Kozmetik ürünler alanında ise rekabetin etkilerini çok fazla görmek mümkün. Genel ticarette kozmetik ve kişisel bakım ürünleri gamına bitkisel içerikli ürünlerin de piyasaya girmesi network marketing sektöründe üretilen bitkisel içerikli ürünlerin hükmünü azalttı. İlk başlarda network marketing firması ürünü denilince çok iyi ürün, bitkisel ürün şeklinde bir algı oluşurken bu söylemler etkisini yitirdi.
Gıda takviyesi, kişisel bakım , temizlik ürünleri alanında ağırlıklı olan sektör kahve ve bant alanında da çok fazla rekabetin olması nedeniyle iyiden iyiye zora girdi. Yeni bir ürün olmaması her yeni firmanın benzeri ürünlerle sektöre girmesi kısa süreliğine heyecan oluşturmaktan başka bir işe yaramadı.
Ürün bazında artan rekabet şartları maalesef sektörde var olan firmaların tüketiciye ulaşmasını zorlaştırırken aynı zamanda haksız kazanç fırsatları da binlerce girişimcinin sektörden ve firmasından kopmasına neden olmuştur.
Birkaç örnekle açıklayacak olursak ; uluslararası kilo kontrol ürünleri ağırlıklı çalışan bir firmaya yeni birini üye yapmak için ödemesi gereken ürün bedelinin çok çok altında popüler eticaret sitelerinde ya da sadece bu ürünleri satan girişimcilerin sitelerinde uyguna satın alabilmeleri yeni girişimcilerin o firmaya karşı baştan uzak durmasına neden olmaktadır. Sadece kariyer amacıyla ve iş fırsatı amacıyla ödeyecek girişimciler hariç diğer yarı aktif girişimciler için ise hiç de kolay bir süreç değil.
Temizlik ürünleri üzerine belirli bir Pazar payını yakalamış yerel bir firmanın ürünlerini halk pazarında veya yine popüler eticaret sitelerinde yarı fiyatına almaya başlanıldığında artık yeni girişimcilerin büyümeleri çok çok zor olacaktır. Köşe başını tutmuş liderler hariç alttakiler sürekli can çekişecek bir süre sonra yeni bir firma arayışına girmeye başlayacaklardır.
- Rekabet sadece ürünlerle ilgili değil kazanç planları ile de olmaktadır. 2010 sonrası unilevel sistemlerden binary sistemlere olan geçiş ilk başta çok fazla talep görmekte idi. Yerli ve yabancı firmaların binary sistemleri ile faaliyete başlamaları kolay ekip kurulumu gibi avantajlar sağladı. Bir süre sonra klasik sistemlerde çalışan firmalar bile binary sistemlere geçmeye başladı. Hal böyle olunca her yeni kurulan firma binary sistemle çalışmaya başlayınca artık yeni bir söylem yerine bizim firma kısa koldan daha fazla veriyor gibi ufak tefek avantajları konuşma olarak karşımıza çıktı. Ekip kurmanın binary sistem olsa bile hiç de kolay olmadığı sürece gelindi. Kazanç planları konusunda son 5 yılda birkaç firma tek koldan prim verme ve alt kademelerden prim dağıtma ekstrası haricinde yeni bir kazanç planı ile sahaya yeni projeler gelmemiştir.
NETWORK MARKETİNG SEKTÖRÜNDE YAŞANAN SORUNLAR VE SEKTÖRLE İLGİLİ DİĞER KONU BAŞLIKLARI İLE YAZI DİZİMİZİ TAKİP ETMEYE DEVAM EDİN!
YAZAR KİMDİR?
B.Cengiz BAHAR, 15 yılı aşkın network marketing sektöründe girişimci olarak aktif olarak farklı yerel ve uluslararası firmalarda bulunmuştur. Kişisel gelişim alanında bugüne kadar yayınlanmış 10 adet kitabı bulunmaktadır. İletişim, motivasyon, bilinçaltı gibi alanlarda kitapları yayımlanmıştır. Sektörle ilgili de ayrıca kitabı yayımlanmıştır. Network marketing firmalarına danışmanlık, ekiplere liderlik motivasyon eğitimleri vermiştir. Firma danışmanlığı haricinde güncel motive edici eğitimlerde vermektedir. Sosyolog , Eğitimci Yazar.